Koszt zatrudnienia archeologa na budowie w Polsce w 2024 roku wynosi średnio od 1000 do 5000 zł netto za dzień pracy, w zależności od zakresu badań, specyfiki inwestycji oraz regionu kraju. Cena może wzrosnąć, jeśli niezbędne okażą się szczegółowe badania wykopaliskowe, dokumentacja fotograficzna czy opracowanie raportu dla urzędu konserwatora zabytków.
Spis treści
Dlaczego na budowie potrzebny jest archeolog?
Zgodnie z Ustawą z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, każdy inwestor jest zobowiązany do przeprowadzenia badań archeologicznych, jeśli teren inwestycji znajduje się w strefie ochrony konserwatorskiej lub istnieje prawdopodobieństwo występowania zabytków archeologicznych. Archeolog pełni więc funkcję strażnika dziedzictwa kulturowego, ale także partnera inwestora, którego zadaniem jest umożliwienie płynnej realizacji prac budowlanych przy zachowaniu wymogów prawa.
Zakres prac archeologa na budowie
- Przeprowadzenie badań powierzchniowych oraz sondażowych przed rozpoczęciem budowy,
- Stały nadzór archeologiczny nad pracami ziemnymi,
- Dokumentacja odkryć – pomiary, fotografie, opisy,
- Opracowanie raportu i przekazanie go do urzędu konserwatora zabytków.
Rodzaje badań archeologicznych
W praktyce można wyróżnić kilka rodzajów badań zależnie od potrzeb inwestycji:
- Nadzór archeologiczny – polega na obecności archeologa podczas robót ziemnych; to najtańsza forma nadzoru, kosztuje średnio od 1000 do 2500 zł za dzień.
- Badania sondażowe – prowadzone punktowo przed inwestycją, aby ocenić ryzyko wystąpienia zabytków; ceny od 2000 do 4000 zł za dzień pracy ekipy.
- Badania wykopaliskowe – najbardziej czasochłonne i kosztowne; wymagają zespołu specjalistów, sprzętu i dokumentacji. Koszty mogą sięgać nawet 10 000 zł dziennie.
Czynniki wpływające na koszt usług archeologicznych
Na końcową cenę wpływają:
- wielkość i lokalizacja terenu badań,
- rodzaj inwestycji (np. budowa drogi, osiedla mieszkaniowego, sieci wodociągowej),
- wymagania konserwatora zabytków,
- długość trwania prac,
- konieczność opracowania dokumentacji powykonawczej.
Ile kosztuje opóźnienie przez odkrycia archeologiczne?
Nieplanowane odkrycie może wstrzymać budowę na kilka dni lub nawet miesięcy. Jak podają eksperci branżowi, „koszty przestoju wynikłe z konieczności przeprowadzenia badań archeologicznych potrafią sięgać kilku procent całkowitego budżetu inwestycji”. Z tego powodu wielu deweloperów woli zlecić zawczasu nadzór archeologiczny, by uniknąć nieprzewidzianych kosztów i opóźnień.
Podsumowanie
Archeolog na budowie to nie tylko wymóg prawny, ale też inwestycja w bezpieczeństwo i płynność realizacji projektu. Średni koszt od 1000 do 5000 zł dziennie może wydawać się znaczący, jednak biorąc pod uwagę potencjalne kary i straty wynikłe z zawieszenia prac, zatrudnienie specjalisty staje się rozwiązaniem racjonalnym i ekonomicznie uzasadnionym.
